Kierunki

Iwonickim szlakiem

Położony w Beskidzie Niskim Iwonicz-Zdrój to najstarsze podkarpackie uzdrowisko i zarazem jedno z najstarszych uzdrowisk w Polsce. Sercem Iwonicza-Zdroju jest deptak – najbardziej uwielbiane miejsce przez kuracjuszy.  

Spacer po Iwoniczu-Zdroju przypomina wędrówkę w czasie, w trakcie której możemy przenieść się myślami do przeszłości. Centrum uzdrowiskowe zachowało bowiem swój klimat i wygląd z XIX wieku. Drewniana zabudowa Iwonicza-Zdroju to przykład uzdrowiskowej architektury szwajcarskiej. O iwonickich zdrojach pisał już w 1578 roku w książce „Cieplice” nadworny lekarz króla Stefana Batorego – Wojciech Oczko, którego pomnik znajduje się w centrum podkarpackiego kurortu.

Bazar z wieżą, na której znajduje się ręcznie nakręcany zegar. Fot. materiały prasowe

Z placu Oczki można udać się na deptak, mijając po drodze Bazar – jeden z najbardziej okazałych zabytkowych obiektów Iwonicza, zbudowany pod koniec XIX wieku. W tamtych czasach kunsztem architektoniczno-urbanistycznym wykazywała się zwłaszcza Amelia Załuska, córka Michała Kleofasa Ogińskiego, słynnego kompozytora. Amelia – współzałożycielka uzdrowiska Iwonicz-Zdrój – zaprojektowała w XIX wieku wiele budynków w tym tzw. kiosk nad źródłami zwany Gloriettą oraz usytuowaną obok pijalnię. Symbolem uzdrowiska jest m.in. dawny Dom Zdrojowy zbudowany w 1860 roku. W jego wnętrzu mieściły się pokoje oraz sala balowa. Obecnie funkcjonuje tu:  kino, restauracja oraz informacja turystyczna.

Iwonicz-Zdrój ma swój hejnał. Słychać go z wieży w samo południe. Fot. materiały prasowe

W Iwoniczu-Zdroju dominują dwa kolory: biel i zieleń. Fot. MediaNet-TV

Iwonicz-Zdrój jest dużym ośrodkiem lecznictwa uzdrowiskowego i sanatoryjnego. Leczy się tu choroby narządów ruchu, układu trawiennego, układu nerwowego, dróg oddechowych i inne.

W pijalni dostępne są wody lecznicze o nazwach: Elin 7, Karol 2, Klimkówka 27, Iwonicz II oraz Iza 19. Fot. WL

Pijalnia Wód Mineralnych znajduje się w centrum uzdrowiska. Fot. materiały prasowe

Największe bogactwo Iwonicza Zdroju stanowią lecznicze wody mineralne, które służą do inhalacji, kuracji pitnych i kąpielowych oraz do produkcji iwonickiej soli leczniczej i kosmetyków ze znakiem „Iwoniczanka”. Tutejsze wody pomagają leczyć zwłaszcza schorzenia układu pokarmowego. Są to solanki z dodatkiem jodu i bromu, bardzo rzadko występujące w przyrodzie.

 

Wśród kosmetyków marki „Iwoniczanka” są solankowe płyny do kąpieli, peeling zawierający drobno mieloną sól iwonicką oraz kremy do twarzy i stóp. Fot. WL

W Centrum Lecznictwa Uzdrowiskowego i Szpitalu Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjnym można skorzystać z licznych zabiegów z wykorzystaniem wody leczniczej, laserów, borowiny oraz specjalnych specjalistycznych lamp przy leczeniu schorzeń dermatologicznych. Dużym zainteresowaniem kuracjuszy cieszą się także seanse w jaskini solnej, w której panuje morski mikroklimat.

Pobyt w jaskini solnej wpływa korzystnie na samopoczucie. Fot. materiały prasowe

Ciekawym pomysłem na zwiedzanie miasta jest spacer wzdłuż wyznaczonego szlaku, jakim jest Historyczna Ścieżka Edukacyjna Iwonickich Zdrojów, opisująca historię, kulturę i przyrodę Iwonicza-Zdroju.

Widok na Park Zdrojowy. Fot. WL

Wędrówkę historycznym szlakiem można rozpocząć na  rozwidleniu Alei Naftowej i Alei Wincentego Pola – przy tężniach solankowych. Mikroklimat powstały wokół tężni sprzyja profilaktyce i leczeniu, m.in. górnych dróg oddechowych, nadciśnienia tętniczego i alergii. W iwonickiej tężni zastosowano tarninę wierzbową oraz mineralną wodę leczniczą.

Na stokach góry Przedziwnej położone jest najstarsze źródło w Iwoniczu-Zdroju o nazwie Bełkotka. Źródło jest pomnikiem przyrody. Nazwa pochodzi od wydobywającego się gazu ziemnego, wywołującego bełkot wody. W przeszłości uważane było za najcenniejsze źródło lecznicze.

Wędrując Historyczną Ścieżką Edukacyjną Iwonickich Zdrojów dotrzemy także  do Doliny rekreacyjnej „Na Kawalcach”, którą zagospodarowano już w XIX wieku jako miejsce spacerowe, kąpielowe i sportowo-rozrywkowe. Był tam staw zasilany wodą z iwonickiego potoku. W okresie międzywojennym w dolinie powstały zimowe obiekty sportowe: stok zjazdowy i skocznie narciarskie, które działały jeszcze na początku XXI wieku. Obecnie zostały po nich jedynie fragmenty, a na zeskoku został wzniesiony amfiteatr. W pobliżu znajduje się basen kąpielowy, który również znajduje się na mapie Historycznej Ścieżki Edukacyjnej Iwonickich Zdrojów. Obiekt działa od lipca 2019 roku, niemniej historia kąpieliska jest znacznie dłuższa…  Basen został zbudowany w 1948 roku w miejscu dawnego tartaku i funkcjonował do 2007 roku. Ponowne uruchomienie nastąpiło po 12 latach. Z kąpieliska korzystają kuracjusze, turyści i mieszkańcy Iwonicza-Zdroju. Okolice Doliny na Kawalcach i basenu to dobry punkt wyjściowy na szlaki turystyczne.  Można stąd udać się na Turkówkę lub Cergową – szczyt w paśmie Beskidu Dukielskiego. Przez Iwonicz-Zdrój przebiega główny beskidzki szlak czerwony, którym można dojść w Bieszczady. Wędrując z kolei zielonym szlakiem można podziwiać przepiękny widok na Cergową – zalesiony szczyt w paśmie Beskidu Dukielskiego o wysokości 716 m n.p.m.

Dobre położenie geograficzne sprawia, że podkarpackie uzdrowisko jest idealną bazą wypadową w okoliczne góry. Fot. WL

Długą i bogatą historię uzdrowiska dokumentują zbiory – powstałego w listopadzie 2018 roku – z okazji stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości – Iwonickiego Centrum Tradycji, które mieści się w szkole podstawowej im. Ks. Jana Rąba w Iwoniczu-Zdroju. Ekspozycja podzielona jest na kilka działów. Zgromadzone są tam pamiątki o różnej tematyce, m.in. wojennej i sportowej.

Wizyta w Iwonickim Centrum Tradycji to prawdziwa lekcja historii. Fot. WL

Największa kolekcja znajduje się w Izbie Narciarstwa, ponieważ Iwonicz jest kolebką narciarstwa podkarpackiego. W zbiorach są na przykład narty Zdzisława Beksińskiego oraz sprzęt przekazany przez wielu znanych sportowców – w tym narty i dres Józefa Łuszczka, mistrza świata w biegach narciarskich z 1978 roku, dwukrotnego olimpijczyka.

Hotel „Elita” posiada komfortowe pokoje oraz centrum wellness. Funkcjonuje tam także ośrodek leczenia uzależnień „Terapia Iwonicz”. Fot. materiały prasowe

W Iwoniczu-Zdroju funkcjonuje zróżnicowana baza noclegowa. Turyści i kuracjusze mogą skorzystać z pokojów gościnnych, pensjonatów, obiektów sanatoryjnych oraz hoteli o różnym standardzie. Co ciekawe, w Iwoniczu-Zdroju mieszka na stałe zaledwie ok. 1700 osób, a przez uzdrowisko przewija się kilkadziesiąt tysięcy kuracjuszy w ciągu roku i pewnie tyle samo turystów.

W hotelu Glorietta odbywają się szkolenia i konferencje. Fot. MediaNet-TV

O autorze

Wojciech Lubiński

Dziennikarz i producent telewizyjny. Były pracownik „Gazety Wyborczej” i „Przeglądu Sportowego”. Współpracował także z innymi ogólnopolskimi tytułami prasowymi oraz z Programem III Polskiego Radia. Współtwórca cyklu programów telewizyjnych o tematyce podróżniczej: ”Turystyczna Jazda” i „Zimowa Jazda”, emitowanych w TVP3 i TVP Polonia.