Punkt Widzenia

Odszedł kronikarz polskich podróży

8 listopada zmarł Ryszard Badowski (1930-2021) był dziennikarzem, podróżnikiem operatorem filmowym, fotografem i pisarzem, reporterem i publicystą, oraz tropicielem podróżniczych poloników.

Przez prawie dwadzieścia lat (1969-1988) prowadził w Telewizji Polskiej Klub Sześciu Kontynentów. W jego Kawiarence pod Globusem spotykali się podróżnicy oraz podróżujący naukowcy, dziennikarze i filmowcy, którzy opowiadali o swoich wyprawach, przybliżając niedostępny wówczas świat milionom polskich telewidzów. Przez lata współpracował z magazynem geograficznym Poznaj Świat oraz polskim wydaniem magazynu National Geographic Jest autorem ponad 100 filmów podróżniczych, autorem kilkunastu książek oraz tysięcy artykułów, w większości poświęconych odkryciom geograficznym naszych rodaków oraz wkładowi Polaków do światowej kultury i cywilizacji.

Uczestniczył w polskich wyprawach polarnych, relacjonował lot pierwszego polskiego kosmonauty Mirosława Hermaszewskiego (w1978). Jest pierwszym Polakiem, który dotarł na wszystkie sześć kontynentów.

Ryszard był bardzo poukładany, miał ogromne archiwum z setkami fiszek, wycinków i notatek. Jego teksty były niezwykle rzetelne i doskonale udokumentowane. Przy jakiejś okazji opowiadał o tekście młodej dziennikarki o Mongolii z mnóstwem merytorycznych błędów i zastanawiał się jak mogło dojść do jego opublikwania w poważnej wydawało się gazecie.

Był człowiekiem bezkompromisowym, wygrał dwa procesy z Jackiem Pałkiewiczem, (którego uważał za mitomana i hochsztaplera) m. in. o autorstwo odkrycia źródeł Amazonki.


Ryszard przyjaźnił się z Olgierdem Budrewiczem, wystąpił w telewizyjnym filmie o Ogierdzie nakręconym przez nas w 2013 roku (reżyseria Artur Mościcki). Obaj panowie spotykali się często i słuchanie ich rozmowy, kiedy przerzucali się wspomnieniami i anegdotami było prawdziwą przyjemnością.

Marcin Jamkowski w swoim wspomnieniu o Ryszardzie napisał, jak to po śmierci Olgierda Budrewicza Ryszard zaprosił nas z Darkiem Raczko na dokończenie butelki whisky – ulubionego trunku Olgierda, której panowie nie zdążyli razem opróżnić.

Ryszarda Badowskiego poznałem w latach 90-tych kiedy pracowałem w magazynie geograficznym „Poznaj Świat” w którym publikował on swoje teksty.

Wiosną 2000 roku wyjechaliśmy razem na Maderę, gdzie Ryszard szukał śladów Polskiego króla Władysława III Jagiellończyka, który według legendy nie zginął w bitwie z Turkami pod Warną, ale jako pokutnik poprzez klasztor na Synaju trafił do Portugalii, gdzie ówczesny król Alfonso V Afrykańczyk nadał mu ziemię na przyłączonej niedawno do Portugalii Maderze. Na wyspie odwiedziliśmy jego włości w Madalena do Mar na południu wyspy, gdzie tajemniczy rycerz nazywany księciem Polakiem zbudował pustelnię i kościół św. Magdaleny. Tajemniczy przybysz, którym był ponoć Władysław Warneńczyk płynący na karaweli do Funchal zginął od głazu jaki oderwał się od gigantycznego klifu Cabo Girao, co ponoć było skutkiem klątwy tureckiego sułtana Murada II rzuconej na polskiego króla za złamanie zaprzysiężonego rozejmu szegedyńskiego. Historię tę opisał Ryszard Badowski w swojej książce „Odkrywanie świata” w rozdziale Moje podróże, gdzie wspomina jak znaleźliśmy obraz w Muzeum Diecezjalnym w Funchal, na którym przedstawiono tajemniczego księcia Polaka. Zlokalizowaliśmy też kamienną płytę uważaną za płytę nagrobną księcia, ale przy pomocy miejscowych specjalistów stwierdziliśmy, że spoczywał pod nią inny rycerz.

Wspomniana książka wydana przez PASCALA, najważniejsze dzieło napisane przez Ryszarda Badowskiego ma nadtytuł – Polacy na sześciu kontynentach i podtytuł Rzecz o osiągnięciach polskich podróżników. Opisuje w niej wyprawy, ekspedycje naukowe, przygody, rekordy, niezwykłe wyczyny opisy, relacje i wspomnienia. Zawiera dziesiątki fotografii, ilustracji i map, podaje fakty, legendy i anegdoty. Świetna książka.

Ostatnie spotkanie u Ryszarda

7 października odwiedziliśmy Ryśka z prezesem Globtrotera Sławkiem Bawarskim. Ryszard miał pewne plany w stosunku do magazynu „Poznaj Świat” z którym współpracował przez ponad pół wieku, a który przestał ukazywać się przed rokiem. Był w świetnej formie, miał mnóstwo pomysłów. Przez ostatnie lata nie wychodził z domu, miał problemy z chodzeniem ale umysł jasny i precyzyjny. Podczas spotkania zrobiłem kilka zdjęć. Ostatnich. Na spotkaniu 30-lecia Globtrotera mieliśmy wręczyć Ryszardowi okolicznościowy dyplom honorowy. Już go nie odbierze.

Żegnaj Ryszard! RiP

za Wikipedia:
Ryszard Badowski urodził się 12 marca 1930 roku w Pabianicach, zadebiutował w 1946 jako szesnastoletni korespondent z Polski dla amerykańskiego „The Cleveland Press” i polonijnego „Dziennika dla Wszystkich”. Studiował w ZSRR, skąd publikował relacje w “Po prostu” i w „Sztandarze Młodych”. W ramach praktyk studenckich pisał reportaże ze swojej podróży po dla „Turkmeńskiej Iskry” .
W 1949 rozpoczął pracę jako korespondent łódzkiego „Głosu Robotniczego”. Był korespondentem zagranicznym tej gazety na Kubie (1963), w NRD i wielokrotnie w ZSRR. W 1965 odbył rejs lodołamaczem atomowym „Lenin” z Murmańska na wyspę Dikson w Arktyce. W telewizji podjął pracę w 1968, a rok później rozpoczął prowadzenie „Klubu Sześciu Kontynentów”. Uczestniczył w polskiej wyprawie badawczej na Antarktydę w 1976 na statku „Profesor Siedlecki”. W tym samym roku odbył podróż do Australii i Oceanii, stając się pierwszym Polakiem, który był na wszystkich kontynentach.
Był sprawozdawcą z lotu Sojuz-Apollo w 1975, a także lotu pierwszego polskiego kosmonauty Mirosława Hermaszewskiego w 1978.
W 2001 odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Był członkiem honorowym Stowarzyszenia Dziennikarzy Podróżników GLOBTROTER.

Publikacje książkowe
• Renifer zaginął 1973.
• Tajemnica bursztynowej komnaty 1 976.
• Biało-czerwona u brzegów Antarktydy1977.
• Lechici znad Tereku 1977.
• Za kręgiem polarnym 1980.
• Wojna u progu Antarktydy 1983.
• Azerbejdżan – Kraina ognia / Georgia płd. – Raj w Antarktyce 1985.
• Pod portugalską banderą 1998,
• Odkrywanie Świata. Polacy na sześciu kontynentach 2001
• Polscy piewcy Kazachstanu 2002

O autorze

Grzegorz Micuła

Dziennikarz, podróżnik, fotograf, przewodnik i licencjonowany pilot wycieczek. Autor ponad trzydziestu przewodników m.in. po Cyprze, Balearach, Szwecji, Tunezji, Wilnie, Ukrainie i Polsce. Pracował m.in. dla miesięczników Poznaj Świat, Podróże, Voyage, Obieżyświat, VIP, Kaleidoscope, Magazyn All Inclusive.