Kierunki

SŁOWACJA: Dunajska Streda znana nie tylko z futbolu

Wiele osób w Polsce usłyszało o Dunajskiej Stredzie dzięki piłkarzom DAC 1904 przy okazji rozgrywek Ligi Europy. Jednak to słowackie miasto położone przy granicy z Węgrami znane jest także z turystyki.

Na Małej Nizinie Naddunajskiej, która jest najcieplejszą i najbardziej nasłonecznioną częścią Słowacji, znajduje się największa śródlądowa wyspa w Europie. Żitny Ostrov, czyli  Wyspa Żytnia – utworzona przez główne koryto Dunaju, Mały Dunaj i dolny odcinek Wagu – leży na obszarze o długości niemal 85 km. Nie jest to jednak pojedyncza wyspa, lecz zespół kilkuset sąsiadujących wysp rzecznych, porozdzielanych korytami rzek i kanałami. Wyspa Żytnia przylega do granicy słowacko-węgierskiej na Dunaju, stąd tereny te głównie zamieszkuje mniejszość węgierska, która stanowi aż 85 procent tutejszej ludności. Nikogo więc nie dziwią dwujęzyczne nazwy miejscowości i wszechobecne napisy w języku węgierskim.

Ulice w Dunajskiej Stredzie oznaczone są tablicami w dwóch językach: słowackim i węgierskim. Fot. WL

Jednym z największych miast regionu Żitny Ostrov, zwanego dawniej Kukkonia jest Dunajska Streda. Liczące ok. 24 tys. mieszkańców miasto jest znaczącym ośrodkiem gospodarczym i kulturalnym regionu. Dunajska Streda leży w samym sercu Wyspy Żytniej w odległości 45 km od Bratysławy. Pierwsza pisemna wzmianka o mieście pochodzi z 1250 roku. Położona na skrzyżowaniu szlaków handlowych Dunajska Streda – zgodnie z zapisami kroniki miejskiej – powstała w 1874 roku, kiedy to przyłączono samodzielne osady do starego centrum miasta.

Fontanna w centrum miasta. Fot. MediaNet-TV

Muzeum Regionu Żitny Ostrov. Fot. WL

Dunajska Streda posiada długie i bogate tradycje związane z organizacją targów. Niegdyś miasto nosiło węgierską nazwę, którą tłumaczyło się jako „Miejsce środowych targów”, nadaną w związku z królewskim przywilejem urządzania targów w każdą środę. Dlatego nazwa miasta Dunajska Streda powstała od słowa „streda, czyli środa“. Targowe tradycje z dużym powodzeniem kultywowane są do dzisiaj. Od 1980 roku – regularnie we wrześniu – w centrum Dunajskiej Stredy przez cztery dni odbywa się „Żitnoostrovski jarmark” – jedno z największych tego typu wydarzeń na Słowacji. Spacer po Dunajskiej Stredzie można rozpocząć od wizyty w Żitnoostrovskim Muzeum. Tam poznamy bliżej historię regionu Kukkonia. Wśród zgromadzonych eksponatów jest wiele pamiątek i przedmiotów sprzed lat, pochodzących z okolicznych wiosek, w tym także stroje ludowe…

Wodne atrakcje i gastronomia

Thermalpark Dunajska Streda znajduje się w centrum Wyspy Żytniej. Fot. GS

Żitny Ostrov nie posiada bogactw mineralnych, natomiast obfituje w wody termalne i mineralne. Możemy się o tym przekonać m.in. w Dunajskiej Stredzie, gdzie funkcjonuje jeden z większych kompleksów basenowych w tym regonie. Thermalpark Dunajska Streda to jedna z najpopularniejszych atrakcji turystycznych południowej Słowacji. Na terenie 18 hektarów znajduje się 10 basenów – wewnętrznych i zewnętrznych z mineralizowaną wodą termalną, której temperatura wynosi od 24 do 39 stopni C.  Termalna woda wypływa z głębokości 1600 metrów. Woda o dużej zawartości minerałów nadaje się nie tylko do pływania. Korzystnie wpływa na leczenie schorzeń ruchu. Nie brakuje tutaj także wodnych zjeżdżalni, które ucieszą zapewne małych, jak i większych fanów mocnych wrażeń…

Wodne atrakcje. Fot. GS

W chłodniejsze dni można zrelaksować się w strefie wellness i SPA. Funkcjonuje też centrum masażu. Turyści planujący dłuższy pobyt mogą zatrzymać się w trzygwiazdkowym hotelu Thermalpark z widokiem na baseny. Jest tam także zakwaterowanie o niższym standardzie oraz kemping. Do kąpieliska można dotrzeć popularnym „Vlacik-iem”, czyli miejską kolejką.

Thermalpark posiada nowoczesną infrastrukturę. Fot. WL

Mieszkańcy regionu, określanego dawniej Kukkonia są bardzo przywiązani do lokalnych produktów. Na terenie Wyspy Żytniej funkcjonują sklepy ze zdrową żywnością, której produkcja oparta jest na naturalnych składnikach, pochodzących z Wyspy Żytniej.

Dunajskie Halaszle. Fot. WL

Większość dostępnych produktów żywnościowych i przetworów powstaje według tradycyjnych przepisów, wywodzących się z czasów, gdy wyspa znajdowała się pod panowaniem węgierskim i nazywana była Kukkonia. W menu tutejszych restauracji – oprócz proponowanych potraw mięsnych z dodatkiem papryki – znajdziemy zwykle długą listę dań z ryb. Bardzo popularna na tym terenie jest węgierska zupa rybna o nazwie „Dunajskie Halaszle”, przyrządzana z karpia lub z suma, oczywiście z dodatkiem papryki. Oprócz tego dominują dania mięsne, jak chociażby policzki wołowe w sosie myśliwskim…

Niektóre restauracje w regionie Żitny Ostrov połączone są z zapleczem noclegowym. Dlatego funkcjonują w formie pensjonatów o klimatycznych wnętrzach, w otoczeniu pięknych ogrodów – przez co panuje tam rodzinna i kameralna atmosfera.

Wnętrze pensjonatu Villa Rosa w Dunajskiej Stredzie. Tutejsza restauracja kilka razy otrzymała wyróżnienie Gurman Award jako „Najlepsza Restauracja Tematyczna”, czyli kuchnia regionalna. FOT. WL

Villa Rosa – w sezonie letnim dania serwowane są także w ogrodzie. FOT. MediaNet-TV

Piłka nożna ponad wszystko

Wizytówką miasta jest stadion piłkarski, na którym rozgrywa swoje mecze miejscowa drużyna FC 1904 Dunajska Streda. Klub posiada bogatą, ponad stuletnią historię. Był założony w 1904 roku.

Na mecze DAC 1904 kibice przyjeżdżają ze wszystkich zakątków Wyspy Żytniej. Fot. MediaNet-TV

FC DAC 1904 jest dobrze znany polskim kibicom, zwłaszcza tym z Krakowa, ponieważ w lipcu 2019 roku Dunajska Streda wyeliminowała piłkarzy Cracovii z rozgrywek Ligi Europy. Mecz tych drużyn, rozegrany na MOL Arena, posiadał wyjątkową oprawę i dostarczył sporych emocji. Oglądało go z trybun ponad 10 tys. widzów, wśród których byli też sympatycy Cracovii. Klub FC 1904 Dunajska Streda jest silnie wspierany przez mniejszość węgierską na Słowacji. Stadion powstał w 1953 roku i kilka lat temu został zastąpiony nową, nowoczesną areną, która może maksymalnie pomieścić 12 700 widzów. Obiekt imponuje nowoczesną infrastrukturą. Jeszcze większe wrażenie robi baza piłkarska klubu FC 1904 Dunajska Streda, położona kilka kilometrów od centrum miasta. Znajduje się tam aż 10 pełnowymiarowych boisk treningowych wraz z zapleczem (siłownia, pomieszczenia do relaksu). W piłkarskiej akademii (MOL Football Academy) trenują młodzi zawodnicy (wszystkie kategorie wiekowe), a seniorzy oprócz treningów rozgrywają tam mecze sparingowe.

 

Klub FC 1904 Dunajska Streda posiada bazę treningową na światowym poziomie. Fot. WL

Około 10 km od Dunajskiej Stredy znajduje się niewielka miejscowość Dunajsky Klatov. Można tam zobaczyć zabytkowy młyn wodny, pochodzący prawdopodobnie z XIX wieku. Młyn został wybudowany na Klatovskiej odnodze Małego Dunaju. Obecny wygląd architektoniczny młyn odzyskał po remoncie, jaki przeprowadzono w 1920 roku. Po raz ostatni mielono ziarno w tym młynie w latach czterdziestych XX wieku. Dzięki Muzeum Regionu Żitny Ostrov (z siedzibą w Dunajskej Stredzie) młyn został odnowiony i w 1987 roku zaczął funkcjonować jako atrakcja turystyczna – młyn wodny o napędzie wodnym. W młynie zachowało się oryginalne wyposażenie ze sprzętem młynarskim.

Klatovska odnoga Małego Dunaju. Fot. WL

O autorze

Wojciech Lubiński

Dziennikarz i producent telewizyjny. Były pracownik „Gazety Wyborczej” i „Przeglądu Sportowego”. Współpracował także z innymi ogólnopolskimi tytułami prasowymi oraz z Programem III Polskiego Radia. Współtwórca cyklu programów telewizyjnych o tematyce podróżniczej: ”Turystyczna Jazda” i „Zimowa Jazda”, emitowanych w TVP3 i TVP Polonia.