Kierunki

Słowacka wyspa skarbów – Żitny Ostrov

Największa śródlądowa wyspa w Europie – Żitny Ostrov, czyli Wyspa Żytnia – utworzona przez główne koryto Dunaju, Mały Dunaj i dolny odcinek Wagu to jeden z najgęściej zaludnionych i najlepiej zagospodarowanych obszarów Słowacji. Wyspa przylega do granicy słowacko-węgierskiej na Dunaju.

Velky Meder. Fot. MediaNet-TV

Miasteczko Velki Meder jest drugim obok Dunajskiej Stredy ważnym ośrodkiem regionu Żitny Ostrov (zwanego dawniej Kukkonia). Liczy ok. 9 tys. mieszkańców. Velky Meder leży 10 km od przejścia granicznego z Węgrami (w miejscowości Medvedovo) i zgodnie z przekazami historycznymi otrzymał nazwę od Megera – wojskowego dowódcy, związanego z węgierską dynastią Arpadów. Miasto posiada wiele zabytków o charakterze historycznym, kulturalnym i architektonicznym. Warto zwiedzić m.in. miejski ratusz oraz późnoklasycystyczny kościół rzymskokatolicki, pochodzący z pierwszej połowy XIX wieku, wzniesiony na średniowiecznych fundamentach. Jednym z symboli Velkego Mederu  jest stary dąb Macieja Korvina. To właśnie pod tym drzewem w 1466 roku król węgierski Maciej Korvin przyjął starostę i lokalnych posłów, wskutek czego nadał miastu przywileje oraz zapewnił mieszkańcom mniejsze podatki. Po I wojnie światowej miasto stało się częścią Czechosłowacji i zostało nazwane Velky Meder. Jeszcze w 1938 roku miasto wróciło na kilka lat do Węgier, ale po II wojnie światowej ponownie weszło w skład Czechosłowacji.

Ośrodek Thermal Corvinus odwiedza rocznie 700 tys. gości. Fot. MediaNet-TV

Velky Meder stał się powszechnie znany dzięki kąpielisku termalnemu. W 1974 roku miasto uruchomiło kąpielisko termalne, które powstało na bazie gorących wód mineralnych. To właśnie tutaj dokonano odwiertów najbardziej gorącego źródła wody termalnej na obszarze Republiki Słowackiej – o temperaturze aż 92°C!

Fot. www.thermalcorvinus.sk

Oczywiście woda jest schładzana do poziomu optymalnego dla organizmu i w basenach kompleksu Thermal Corvinus jej temperatura oscyluje w granicach 26-37 stopni Celsjusza. Tutejsze wody termalne korzystnie wpływają na leczenie takich schorzeń jak: choroby reumatyczne i choroby aparatu ruchowego. Ogólnie – sprzyjają regeneracji organizmu. Kompleks termalny, składający się z 10 basenów, czynny jest przez cały rok. Dookoła rosną drzewa – na obszarze prawie 100 hektarów, więc to także doskonałe miejsce na leśne wędrówki i spacery.

Do kąpieliska można dotrzeć „vlacik-iem”, który wozi podróżnych ze stacji kolejowej. Fot. WL

Baza noclegowa w Velkim Mederze skupia się głównie wokół kompleksu kąpielowego. Wczasowicze i kuracjusze zakwaterowani w okolicznych hotelach potrzebują zaledwie kilku minut, by wolnym krokiem dotrzeć na baseny. Przeważają pensjonaty i prywatne apartamenty. Co ciekawe wiele tutejszych obiektów posiada nazwę nawiązującą do wspomnianego już króla Macieja Korvina. To wyraz hołdu wobec węgierskiego władcy, który miał ogromne zasługi dla tego miasta w XV wieku. Nazwa Korwin lub Korvinus jest tutaj wchechobecna, a co roku w maju – dla uczczenia pamięci króla – odbywają się Velkomederskie Dni Kultury im. Macieja Korvina.

Nad pięknym, modrym Dunajem

Dunaj – żegluga śródlądowa. Fot. MediaNet-TV

Naddunajska miejscowość Gabcikovo – w południowej części Wyspy Żytniej – znana jest z zapory wodnej, która chroni przyległe tereny do Dunaju przed powodziami. Zapora wodna Gabcikovo daje też możliwość całorocznej żeglugi (transport towarowy i turystyczny) po Dunaju, który jest drugą co do długości rzeką Europy, łączącą Słowację z Morzem Czarnym. Dużą popularnością cieszą się rejsy wycieczkowe. Od Gabcikova aż po miasto Samorin, które jest położone w zachodniej części Żytniej Wyspy – na 20-kilometrowym odcinku Dunaju – można pływać na łódkach.

Gabcikovo – zapora wodna. Fot. WL

Z kolei wyprawa łodzią po Starym Dunaju (stary nurt rzeki) umożliwia poznanie najpiękniejszych części Obszaru Chronionego Dunajskie Łęgi, który obejmuje rozległe tereny zalewowe, a także bagna, moczary, jeziora i stawy rybne. Park Krajobrazowy Dunajskie Łęgi, z licznie występującym ptactwem wodnym, jest jednym z najmłodszych rezerwatów przyrody na Słowacji.

Pływając po Starym Dunaju można podziwiać bogactwo lokalnej przyrody. Fot. WL

Region Żitny Ostrov znany jest z tras rowerowych. Przez Wyspę Żytnią przebiega m.in. międzynarodowa dunajska droga rowerowa , która na Słowacji zaczyna się przy przejściu granicznym Berg, a kończy się w mieście Sturovo. Jej długość wynosi 168 km. Z kolei długość całej trasy z Wiednia do Budapesztu przez Bratysławę i Gabcikovo, które położone jest na terenie Wyspy Żytniej – wynosi ok. 275 km.

Trasa rowerowa nad Dunajem. Fot. WL

Pięć kilometrów od Gabcikova – w miejscowości Vrakuń – znajduje się dawny kasztel, a obecnie hotel 5-gwiazdkowy Amade Chateau, zbudowany w 1904 roku. Co ciekawe, ten historyczny obiekt został sklasyfikowany na drugim miejscu w rankingu najlepszych słowackich hoteli z wellness (ranking przeprowadził jeden z branżowych portali internetowych na Słowacji w 2018 roku). Słowaccy czytelnicy portalu docenili rokokowy pałac m.in. za kameralne wnętrza oraz duży kryty basen i turecki hammam.

Amade Chateau. Fot. WL

Tor wyścigowy, czołgi i zwierzęta

W centralnej części Wyspy Żytniej – 10 km od Dunajskiej Stredy i ok. 40 km od Bratysławy – niedaleko miejscowości Orechova Potoń znajduje się tor wyścigowy Slovakia Ring. Odbywają się na nim wyścigi samochodowe i motocyklowe. Czasami ścigają się tutaj także ciężarówki. Tor o długości ok. 6 km i o szerokości 12 metrów został zbudowany w 2009 roku. Co ważne spełnia on kryteria Międzynarodowej Federacji Samochodowej oraz Międzynarodowego Związku Motorowego, zwłaszcza jeśli chodzi o organizowanie dużych międzynarodowych imprez motoryzacyjnych.

Jednym z rekordzistów Slovakia Ring jest polski motocyklista Paweł Szkopek, wielokrotny mistrz Polski, który w 2015 roku uzyskał najlepszy czas okrążenia toru. Fot. WL

W sąsiedztwie toru Slovakia Ring funkcjonuje muzeum, które posiada stałą ekspozycję sprzętu wojskowego. W Muzeum Wojskowym można podziwiać zabytkowe uzbrojenie, głównie wyposażenie dawnej armii czechosłowackiej z lat 1945 – 1992. Misją muzeum jest kultywowanie narodowej świadomości historycznej oraz gromadzenie eksponatów, dotyczących historii wojskowej Słowacji i Słowaków. Na wystawie znajdują się m.in. czołgi T34, T55 i T72, pojazdy marki Tatra, haubice, armaty, transportery opancerzone, a także myśliwce odrzutowe oraz śmigłowce wojskowe. Zgromadzony w hangarach sprzęt wojskowy jest w idealnym stanie i nadal działa, o czym można się przekonać podczas pokazów, które odbywają się co roku we wrześniu i przyciągają tysiące widzów. Będąc w tej części Wyspy Żytniej warto jeszcze odwiedzić bardzo interesujące miejsce, które z pewnością zaciekawi miłośników zwierząt…

Zwierzęta w Malkia Park mają dobre warunki. Fot. WL

W miejscowości Orechova Potoń w Malkia Park (ok. 10 km od Dunajskiej Stredy) na obszarze 6 ha możemy obejrzeć mnóstwo egzotycznych zwierząt, takich jak: lwy, niedźwiedzie, tygrysy i  inne. Ale uwaga – nie jest to ogród zoologiczny! To miejsce, w którym znalazły schronienie niechciane, schorowane zwierzaki, które niegdyś występowały w cyrku lub były trzymane w nieodpowiednich warunkach w prywatnych hodowlach i często maltretowane. W Malkia Park stworzono im warunki do nowego, bardziej godnego życia.

Samorin – historia i nowoczesność

Pomnik św. Stefana, pierwszego króla Węgier. Fot. WL

W zachodniej części Wyspy Żytniej –  30 km od Bratysławy – praktycznie nad samym Dunajem – leży miasteczko Samorin, w którym już pod koniec XIV wieku funkcjonowała produkcja rzemieślnicza i organizowano tam jarmarki. Według historyków nazwa miasta Samorin pochodzi od imienia Najświętszej Maryi Panny, której wizerunek – jako patronki  – pojawia w herbie miasta i na fladze miejskiej. Wśród zabytków, na które koniecznie trzeba zwrócić uwagę podczas wycieczki po mieście, wyróżnia się barokowa świątynia rzymsko-katolicka – Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Obecnie w Samorinie mieszka ok. 14 tys. ludzi, z czego ponad 60 procent stanowią Węgrzy. Na terenie Samorina – w sąsiedztwie Dunaju – zlokalizowany jest imponujący swoimi rozmiarami obiekt sportowy  – Słowackie Centrum Przygotowań Olimpijskich. To najnowocześniejszy tego typu obiekt sportowy w Europie. Wybudowany za niemal 300 mln euro ośrodek przyciąga sportowców – praktycznie – z całego świata. Położone na obszarze 100 hektarów obiekty sportowe wraz z pełnym zapleczem hotelowym dla ponad 1000 osób dają możliwość solidnych przygotowań przedstawicielom różnych dyscyplin sportu: jeździectwa, pływania, biegania, piłki nożnej, gimnastyki, akrobatyki oraz szeroko pojętych sportów siłowych.

Na terenie ośrodka regularnie odbywają się duże imprezy sportowe, m.in. zawody konne. Fot. MediaNet-TV

Funkcjonuje tutaj baza treningowa aż dla 27 dyscyplin olimpijskich. Oprócz potężnego zaplecza hotelowego (282 pokoje –  1100 miejsc) Centrum Przygotowań Olimpijskich posiada także strefę odnowy biologicznej i SPA, sale konferencyjne,  a nawet własne kino. Ośrodek odwiedzają znani sportowcy, jak chociażby wielokrotny mistrz świata w kolarstwie Peter Sagan.

O autorze

Wojciech Lubiński

Dziennikarz i producent telewizyjny. Były pracownik „Gazety Wyborczej” i „Przeglądu Sportowego”. Współpracował także z innymi ogólnopolskimi tytułami prasowymi oraz z Programem III Polskiego Radia. Współtwórca cyklu programów telewizyjnych o tematyce podróżniczej: ”Turystyczna Jazda” i „Zimowa Jazda”, emitowanych w TVP3 i TVP Polonia.