Grzegorz MicułaArktyka nie potrzebuje literackich ozdobników. Wystarczy opowieść człowieka, który naprawdę znalazł się w jej środku. Wśród nocy i lodów. Norweska wyprawa podbiegunowa 1893–1896 Fridtjofa Nansena to fascynujący zapis jednej z najsłynniejszych ekspedycji polarnych w historii
Nansen wyruszył na pokładzie „Frama”, statku zaprojektowanego tak, by lód nie zmiażdżył jego kadłuba, lecz uniósł go ku górze. Zamiast klasycznej wyprawy zdobywczej zaplanował eksperyment: pozwolić statkowi zamarznąć w lodzie i zdać się na jego naturalny dryf. Książka jest kroniką tego niezwykłego przedsięwzięcia – od przygotowań i życia załogi po miesiące spędzone w całkowitej izolacji, wśród mrozu, ciemności i niekończącego się lodu.
Książka ma wartość nie tylko literacką i podróżniczą. Nansen sam uczestniczył w wyprawie i ją dokumentował, dlatego otrzymujemy bezpośrednią relację z życia ekspedycji, warunków arktycznych, problemów z lodem, psami, zaopatrzeniem i nawigacją.
Największą siłą relacji jest jej bezpośredniość. Nansen nie ukrywa ani trudów ekspedycji, ani codziennych problemów. Pisze o pracy, jedzeniu, psach, polowaniach, pogodzie, monotonii i relacjach między członkami załogi. Dzięki temu wielka wyprawa przestaje być pomnikiem odwagi, a staje się historią ludzi próbujących przetrwać w jednym z najbardziej nieprzyjaznych miejsc na Ziemi.
Polskie wydanie zachwyca również stroną dokumentalną. Oprócz obszernego tekstu zawiera fotografie i rysunki związane z wyprawą, pozwalające zobaczyć świat, który Nansen opisywał ponad 130 lat temu. To książka dla miłośników podróży, historii odkryć geograficznych i literatury faktu, ale także dla każdego, kto chce przekonać się, jak wyglądała prawdziwa wyprawa w czasach, gdy polarnicy nie mieli GPS-u, satelitarnych telefonów ani współczesnego sprzętu.
Wśród nocy i lodów czyta się dziś nie tylko jako dokument epoki, lecz także jako niezwykłą opowieść o ciekawości świata, wytrwałości i granicach ludzkiej odporności.
Jest też drugi tom
Oficyna Kontynenty przygotowała również tom drugi. Premiera i wysyłka pierwszych egzemplarzy zapowiadane są na jesień 2026 r.
Fridtjof Nansen, Wśród nocy i lodów. Norweska wyprawa podbiegunowa 1893–1896, przeł. Bolesław Skirmunt, Oficyna Wydawnicza Kontynenty, 2026, 667 s., ISBN 978-83-685711-96.
