Grzegorz MicułaOlgierd Budrewicz był „reporterem międzykontynentalnym”, jak przed laty pisał Kazimierz Dziewanowski w „Świecie”, równocześnie jednak według recenzenta jego książki Bedeker warszawski potrafił znaleźć egzotykę za rogiem ulicy, zwłaszcza na warszawskiej Pradze.
Był dziennikarzem, reporterem, podróżnikiem i varsavianistą. Harcerzem i sportowcem, doskonałym piłkarzem. Podczas wojny – kapitan drużyny żoliborskiego „Promyka”, potem żołnierz Armii Krajowej i uczestnik Powstania Warszawskiego.
Z wykształcenia prawnik, jako reporter odwiedził ponad 160 krajów. Napisał tysiące artykułów, felietonów, szkiców i esejów. Wydał ponad sto książek o tematyce podróżniczej, Polsce i Warszawie..
Był autorem ponad 30 filmów, scenariuszy i komentarzy do dokumentów filmowych. Tworzył publicystykę poświęconą zagadnieniom polonijnym.
Olgierd Gabriel Budrewicz urodził się 10 lutego 1923 roku w Warszawie w kamienicy przy ul. Wilczej 2. Był absolwentem 5 Gimnazjum Państwowego im. Księcia Józefa Poniatowskiego, maturę zdał na tajnych kompletach w 1942 roku. Na podziemnym Uniwersytecie Warszawskim studiował prawo i dziennikarstwo. Ukończył AK-owską podchorążówkę i walczył, w stopniu kaprala podchorążego, w Powstaniu Warszawskim na Żoliborzu (zgrupowanie „Żmija”, obwód „Żywiciel”). Nosił pseudonim „Konrad”. Współredagował powstańcze pismo „Dziennik Radiowy 22. Obwodu AK”.
Po upadku Powstania przebywał w Krakowie, gdzie studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim (dyplom w 1946). Po powrocie do stolicy został reporterem warszawskich gazet. Współpracował jako dziennikarz m.in. z „Tygodnikiem Warszawskim”, „Wieczorem Warszawy”, tygodnikiem „Odnowa”, „Słowem Powszechnym” i „Rzeczpospolitą”.
W 1956 roku Budrewiczowi udało się wyjechać z Polski. Jako praktykant sypiący węgiel pod kotły odbył podróż na parowcu handlowym „Szczecin”. Dotarł nim do Kairu i Bejrutu. W książce Byłem wszędzie wspomina wspaniałą iluminację tych miast, która oszołomiła go po szarości ówczesnej Warszawy.
Olgierd Budrewicz odwiedził niemal wszystkie kraje. Był nad rzeką Ubangi w Kongo, gdzie polował na krokodyle ze sławnym myśliwym Staszkiem Hemplem, odbył kilkumiesięczną wyprawę po Sahelu podczas katastrofalnej suszy. Fascynował go Madagaskar, który odwiedził kilkakrotnie, zatrzymując się u polskich misjonarzy. Wiele razy odwiedził Amerykę Południową, przemierzał Brazylię, wędrując przez Amazonię i Pantanal, był w Paragwaju za rządów Stroesnera, poznał boliwijskie Altiplano i peruwiańskie Andy. Fascynowały go zwłaszcza Stany Zjednoczone, Ameryka Południowa, Japonia i Wyspy Pacyfiku
Wielokrotnie był w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej – na stypendium i wędrując śladami Polskich emigrantów. Zaprzyjaźnił się m.in. ze Stanisławem Ulamem – ojcem bomby wodorowej. Poznał Florydę, Nowy Orlean, Teksas, Hawaje i Alaskę oraz sąsiednią Kanadę. W Meksyku był gościem Ryszarda Kapuścińskiego. Odwiedzał Japonię, którą była zauroczony – efektem tej fascynacji była książka Tokijskie ABC. W końcu lat 80., kiedy umożliwiła to gorbaczowska pierestrojka, odbył z Januszem Foglerem kilka podróży na Syberię – dotarli na Kamczatkę i Sachalin. Plonem tych podróży był cykl reportaży oraz książka Na Syberii cieplej. Dotarł także na Antarktydę.
Kolejną fascynacją Olgierda Budrewicza była Australia i Nowa Zelandia, które odwiedził kilkakrotnie, szukając polskich śladów, a także wyspy południowego Pacyfiku, którym poświęcił książkę Druga strona księżyca. Na Fidżi spotkał bratanka bohaterskiego prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego – Krzysztofa, a jego syna Stefana zaprosił do Warszawy.
Podróżował po Indiach, Chinach, Malezji i Borneo a także po Bhutanie i Nowej Gwinei, gdzie dotarł, mając już ponad 80 lat.
Olgierd Budrewicz był autorem licznych reportaży zagranicznych publikowanych w wielu gazetach i magazynach, pisał m.in. we wspomnianym już „Przekroju” , w „Stolicy”, „Perspektywach”, we „Wprost”, w magazynach turystycznych „Poznaj Świat” i „Podróże”. Wydał wiele książek, opublikował ogromną liczbę artykułów, felietonów, szkiców i esejów. Robił też wywiady – m.in. z gen. Władysławem Andersem i pisarzem noblistą Isaakiem Bashevisem Singerem. Oprowadzał po Warszawie Billa Clintona.
Pisał o Polonii – między innymi w książkach Nasi między oceanami, Orzeł na gwiaździstym sztandarze, Rodacy spod klonowego liścia, Wśród polskich kangurów, Między Wisłą a Missisipi, Z Polską w sercu.
Wydawał przewodniki i inne publikacje podróżnicze. Napisał między innymi Równoleżnik zero o podróży po Kongo, Podróże do czterech rogów świata, Karnawał na wulkanie, Piekło w kolorach o Brazylii,.
Olgierd Budrewicz był też wybitnym varsavianistą. Praktycznie całe życie mieszkał na Żoliborzu. Wydał około 30 książek poświęconych historii i współczesności Warszawy. Był też autorem pierwszy raz wydanego przed pół wiekiem słynnego Bedekera warszawskiego – dowcipnego przewodnika po powojennej stolicy, zrujnowanej, powoli podnoszonej z gruzów, wypełniającej się ciekawymi miejscami, barwnymi knajpami i ich bywalcami z najróżniejszych sfer. Ta napisana z humorem książka do dziś cieszy się zainteresowaniem czytelników. Inne książki i albumy to Sagi Warszawskie, gdzie przedstawił zasłużone dla stolicy rody – kupców, rzemieślników i przemysłowców, To jest Warszawa, Warszawskie konfrontacje, Zdumiewająca Warszawa, Warszawiacy, Jest Warszawa, Warszawa przedwczorajsza i Olgierda Budrewicza słownik warszawski z dowcipnymi ilustracjami Juliana Bohdanowicza. Był miłośnikiem warszawskiego, a zwłaszcza praskiego folkloru, uwielbiał tę dzielnicę, z jej niepowtarzalnym, niezniszczonym przez wojnę klimatem.
Swoje ciekawe życie opisał w książce Byłem wszędzie, nazywanej „podróżniczą Biblią”, przez karty której przewija się galeria postaci ze wszystkich kontynentów i oczywiście z Warszawy. Właściwie w każdej książce nawiązuje do ojczystego miasta. Nawet gruzy zniszczonego przez trzęsienie ziemi peruwiańskiego miasta Huaraz przypominają mu ruiny popowstaniowej Warszawy.
Pisał: „Ileż razy przedtem i potem dostrzegałem coś w szerokim świecie, a pod powiekę cisnęły mi się obrazy, przeżycia z Warszawy”, „Słychać plusk wody. Źrenice przywykły już do nowych warunków i widać wyraźnie, jak w cienką strużkę światłą lampki bezgłośnie wsuwa się sękaty łeb krokodyla. Ogromnego, ponadtrzymetrowego gada… Pada strzał. Wiem, że trochę bez sensu usłyszałem w tej chwili zupełnie inne strzały. Te, które zostały zakodowane we mnie na zawsze w 1944 roku… Tutaj toczyła się na moich oczach walka o wyłowienie rannego gada, a ja byłem myślami daleko stąd – w powstańczej Warszawie” i „ …szwendając się od Antarktydy po Alaskę, od Galapagos po Irian Jaya, Kuwejt i Gibraltar – nie utraciłem nigdy związku z ulicami Ząbkowską, Puławską, Świętojańską, a nade wszystko z Placem Inwalidów, Sułkowskiego i Kaniowską w moim osobistym epicentrum – na Żoliborzu”.
W czerwcu 2011 roku Budrewicz został uhonorowany złotym medalem „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”. Był wielokrotnie odznaczany, m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Należał do Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, Związku Literatów Polskich, Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Rotary Club, był także członkiem Oddziału Polskiego The Explorers Club. Zmarł 20 listopada 2011 roku. Pochowany został na warszawskich Starych Powązkach.
Zdjęcia Grzegorz Micuła Read&Fly Magazine i archiwum Olgierda Budrewicza
